'De Stad als Klooster'

Musea
Datum: dinsdag 6 november 2018 00:00 - maandag 28 januari 2019 00:00

Vanaf 6 november 2018 presenteert het MRK Uden De Stad als Klooster, een grootse tentoonstelling over de leescultuur en devotie in stad en klooster gedurende de late middeleeuwen.

Aan de hand van tientallen topstukken uit het MRK, musea en bibliotheken wordt de bezoeker meegenomen in de wereld van de late middeleeuwen. Naar aanleiding van een grootschalig onderzoek Cities of Readers, uitgevoerd door Rijksuniversiteit Groningen, blijkt dat de geletterdheid onder de middeleeuwse burgers veel groter was dan voorheen werd gedacht. Nog voor de reformatie lazen leken dezelfde stichtelijke geschriften als in het klooster en wisselden hun werkzaamheden af met gebed en devotie. De hele stad was een klooster, zoals Erasmus constateerde.

De bezoeker kruipt in de huid van de middeleeuwer en ontdekt het milieu van de kloosterlingen en dat van de stedelijke lekengemeenschap. Betreed de huiskamer, kerk, leeskamer en het schrijfatelier, ingericht met bijzondere kunst- en gebruiksvoorwerpen en middeleeuwse handschriften. Ervaar de dagelijkse geloofspraktijk van de late middeleeuwen zelf door plaats te nemen in het schrijfatelier, een virtuele pelgrimage af te leggen of te bidden. Door deze activiteiten wordt de weg geopend naar een dieper begrip van de kunst uit de late middeleeuwen.

Cities of Readers
De tentoonstelling De Stad als Klooster komt voort uit het door het NWO gefinancierde onderzoeksproject “Cities of Readers: Religious Literacies in the Long Fifteenth Century” aan de Rijksuniversiteit Groningen. Zij onderzoeken de tot nu toe vrijwel onbekende religieuze leescultuur van leken in de veertiende en vijftiende eeuw tot de periode vlak voor het daadwerkelijk doorbreken van de Reformatie (ca. 1550). Het gaat vooral om stedelingen die handwerk, handel en gezinsleven combineerden met religieuze leesactiviteiten en die een eigen religieuze identiteit creëerden, waarbij het actieve leven als gelijkwaardig aan het beschouwende leven gezien werd, of zelfs superieur daaraan. Het onderzoek richt zich tevens op de omgang met de voorwerpen.

Waarde voor het MRK 
Het onderzoek dat is uitgevoerd door Rijksuniversiteit Groningen biedt nieuwe inzichten in de collectie van het MRK. Meest evident, maar snel over het hoofd gezien, is dat het boek vrijwel nooit op voorstellingen en in beeldhouwkunst uit de late middeleeuwen ontbreekt. Sterker nog, het boek is prominenter aanwezig dan in andere tijdvakken. Objecten werden niet louter en alleen als kunstobjecten uitgestald, maar werden tevens ingezet als handvatten voor het beleven en het ervaren van het religieuze leven. Middels Cities of Readers wordt een nieuwe interpretatie gegeven aan de grootschalige collectie middeleeuwse kunst uit het MRK.

Audiotour 
Bij de tentoonstelling is een bijzondere audiotour ontwikkeld voor zowel volwassenen als kinderen. De tour is gratis verkrijgbaar bij de balie van het museum. Voor mensen met gehoorproblemen is tevens een rondleiding in groot lettertype beschikbaar. Vraagt u hiernaar aan de balie.

Congres en publiekslezing 
Op donderdag 8 november wordt een lezingendag (voertaal Engels) georganiseerd voor wetenschappers, met publiekslezingen (voertaal Nederlands) in de avond. Meer informatie over de publiekslezing en het congres is vanaf september beschikbaar. Meer informatie over de lezingendag vindt u hier.

Evenementen 
Tijdens de tentoonstelling worden er door de makers meerdere lezingen en rondleidingen gehouden. Ook worden workshops en cursussen georganiseerd zoals kalligrafie en paleografie. Het volledige programma is vanaf september beschikbaar.

Educatie 
Bij de tentoonstelling De stad als Klooster zijn speciale onderwijsprogramma’s ontwikkeld: Ganzenveer (PO, groep 3-4) en Geletterd (VO, HAVO/VWO4). 
Voor meer informatie:
Educatieboekje PO
Educatieboekje VO

Bron: Museum voor religieuze kunst Uden